Γιώργος Ζογγολόπουλος, Χωρίς τίτλο

Προβληματισμός σχετικά με τη φύση

Το έργο Χωρίς τίτλο ανήκει στην τελευταία, περισσότερο πειραματική περίοδο της δουλειάς του Γιώργου Ζογγολόπουλου, στην  οποία βασικό δομικό υλικό αποτελεί το ανοξείδωτο ατσάλι.

Σε αυτό το στάδιο της καλλιτεχνικής πορείας του ο γλύπτης αποδίδει την ενασχόληση και τον προβληματισμό του σχετικά με τη φύση με καινοφανή μέσα.

Για τον λόγο αυτόν τα υλικά που επιλέγει είναι ο φακός και ένα πραγματικό κλαδί που χρησιμοποιεί ως ready made υλικό.

Μια εναλλακτική θέαση των γλυπτών

Οι φακοί αποτέλεσαν μια ιδιαίτερη και ξεχωριστή σειρά έργων του καλλιτέχνη στο δεύτερο μισό της δεκαετίας του 80.

Ο Γιώργος Ζογγολόπουλος ενσωμάτωσε τον φακό στο εικαστικό θέλοντας να δημιουργήσει μια εναλλακτική θέαση των γλυπτών του μέσα από το πρίσμα της μεγέθυνσης και της οπτικής παραμόρφωσης του γλυπτικού αντικειμένου που βρίσκεται πίσω από τον φακό.

Λίγα λόγια για τη ζωή του

Ο Γιώργος Ζογγολόπουλος (1903-2004) γεννήθηκε στην Αθήνα. Σπούδασε Ζωγραφική στην Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών (1924-1930) με δάσκαλο τον Θωμά Θωμόπουλο. 

Την περίοδο 1930-1938 εργάστηκε στο αρχιτεκτονικό τμήμα του Υπουργείου Παιδείας. Εκεί μελέτησε κυρίως ναούς, μουσεία και σχολικά συγκροτήματα. Παραιτήθηκε από τη θέση αυτή για να αφοσιωθεί στη γλυπτική.

Το 2004 ίδρυσε το Ίδρυμα Γεωργίου Ζογγολόπουλου. Εκεί κληροδότησε μεγάλο μέρος του έργου του.

Εικαστικές επιρροές

Το 1937 ο Ζογγολόπουλος ταξίδεψε στο Παρίσι όπου ήρθε σε επαφή με το έργο του Γάλλου γλύπτη Charles Despiau. Το 1949, με υποτροφία της γαλλικής κυβέρνησης, συνέχισε τις σπουδές του στο Παρίσι, όπου μαθήτευσε δίπλα στον Marcel Gimond. 

Το 1952, με υποτροφία του Ιδρύματος Κρατικών Υποτροφιών, πήγε στην Ιταλία, όπου ειδικεύτηκε στις τεχνικές της χαλκοχυτικής. Εκεί μελέτησε επίσης γλυπτά καλλιτεχνών της Αναγέννησης, όπως του Μιχαήλ Άγγελου (Michelangelo), του Andrea Pisano και του Donatello. Τότε έκανε στροφή από τον ρεαλισμό στην αφαίρεση, που χαρακτηρίζει μεγάλο μέρος του έργου του.

Σημαντική επιρροή για τον Ζογγολόπουλο υπήρξε και το κίνημα του κυβισμού, που είχε ως χαρακτηριστικό του τα έντονα γεωμετρικά σχήματα. Παράδειγμα κυβιστικής επιρροής στο έργο του είναι το γλυπτό ΔΕΘ, ένα από τα πρώτα δείγματα μοντερνισμού στην Ελλάδα (1966).

Αγαπημένα θέματα

Ο Ζογγολόπουλος ασχολήθηκε με το μέτρο και την αρμονία στην τέχνη του, που παρέμεινε ανθρωποκεντρική καθόλη τη διάρκεια της πορείας του.

Ο καλλιτέχνης διαμόρφωσε σταδιακά ένα έργο σε άμεσο διάλογο με τον περιβάλλοντα χώρο. Το πέτυχε μέσω της ευρηματικής ενσωμάτωσης της κίνησης αλλά και των στοιχείων του νερού και του ήχου στα γλυπτά του.

Τεχνοτροπία

Ο Ζογγολόπουλος ήταν ένας από τους σημαντικότερους εκφραστές των νέων τάσεων στη νεοελληνική γλυπτική του 20ού αιώνα. Ξεκίνησε από τη ρεαλιστική απεικόνιση της ανθρώπινης μορφής. Προχώρησε σταδιακά στη σχηματοποίηση και την αφαιρετική απόδοση περίπου από το 1960. Δημιούργησε αφαιρετικές συνθέσεις από μέταλλο στο πλαίσιο μιας κατασκευαστικής αντίληψης.

Πληθώρα υλικών

Στην αρχή της πορείας του ο Ζογγολόπουλος χρησιμοποίησε γύψο, μάρμαρο, πέτρα και ορείχαλκο. Σταδιακά, τα υλικά του εμπλουτίστηκαν με νίκελ, γυαλί, πλεξιγκλάς, ανοξείδωτο μέταλλο, φακούς, ελατήρια, καρφιά, σωλήνες, ομπρέλες και βέργες, σε ποικίλους συνδυασμούς.

Πέρα από τα υλικά, καθοριστικοί παράγοντες στα έργα του είναι η ενσωμάτωση του κενού, το νερό, ο ήχος και η κίνηση. Τα στοιχεία αυτά είναι πολύ σημαντικά για την τελική εντύπωση.

Ένας καταξιωμένος καλλιτέχνης

Ο Ζογγολόπουλος έλαβε πολλές επίσημες διακρίσεις. Έργα του βρίσκονται σε σημαντικούς δημόσιους χώρους στην Ελλάδα, την Ευρώπη και την Αμερική. Πολλές ελληνικές και ξένες συλλογές όπως και μουσεία φιλοξενούν έργα του.

Ο καλλιτέχνης συμμετείχε σε 11 Μπιενάλε από το 1940 έως το 2001. Έλαβε επίσης μέρος σε δεκάδες ατομικές και ομαδικές εκθέσεις σε Ελλάδα και εξωτερικό.

Ο Γιώργος Ζογγολόπουλος στην Alpha Bank

Στη Συλλογή Έργων Τέχνης της Alpha Bank περιλαμβάνεται επίσης το έργο του γλύπτη:

• Ελιά

Το έργο στις εκδόσεις μας

Πληροφορίες για το έργο Χωρίς τίτλο του Γιώργου Ζογγολόπουλου περιλαμβάνονται επίσης στις εκδόσεις της Alpha Bank:

• Η Συλλογή της Alpha Bank. Ζωγραφική-Χαρακτική-Γλυπτική, σε επιμέλεια Ειρήνης Οράτη. Η έκδοση συνόδευσε την ομώνυμη έκθεση που πραγματοποιήθηκε στο Μουσείο Μπενάκη το 2005.

Μπορείτε να αγοράσετε την έκδοση Η Συλλογή της Alpha Bank. Ζωγραφική-Χαρακτική-Γλυπτική (Πανόδετο εξώφυλλο) από το e-shop της Alpha Bank.

• Αντιστοιχίες: Λουλούδια από την ελληνική τέχνη, 2007

Άλλες βιβλιογραφικές αναφορές

Το έργο Χωρίς τίτλο του Γιώργου Ζογγολόπουλου αναφέρεται στο βιβλίο Ζογγολόπουλος, του Δημήτρη Παυλόπουλου.

Η Συλλογή Έργων Τέχνης της Alpha Bank δεν είναι ανοικτή για το κοινό.

Μπορείτε να την επισκεφτείτε κατόπιν ραντεβού. Για να κλείσετε ραντεβού, επικοινωνήστε μαζί μας.