Αλέκος Κοντόπουλος, Lumière Votive (Αναθηματικό Φως)

Η στροφή προς την αφαίρεση

Το έργο ανήκει στην ώριμη περίοδο δημιουργίας του Κοντόπουλου. Από το 1947 και μετά, ο καλλιτέχνης στράφηκε προς την αφαίρεση και υπερασπίστηκε ενεργά αυτήν την επιλογή.

Η στροφή αυτή εντάσσεται σε μια ευρύτερη αλλαγή που χαρακτήρισε την ελληνική τέχνη μετά τον πόλεμο. Καλλιτέχνες της γενιάς του αναζήτησαν νέους τρόπους έκφρασης και στράφηκαν περισσότερο προς τις σύγχρονες διεθνείς καλλιτεχνικές τάσεις.

Επιρροές και τεχνοτροπία

Στο έργο συναντώνται στοιχεία από το γαλλικό Informel, γνωστό και ως άμορφη τέχνη, και τη λυρική αφαίρεση της δεκαετίας του 1950. Ο Κοντόπουλος γνώρισε από κοντά αυτά τα καλλιτεχνικά ρεύματα και ενσωμάτωσε στοιχεία τους στη δική του εικαστική γλώσσα.

Η σύνθεση του έργου

Η σύνθεση οργανώνεται γύρω από έντονες αντιθέσεις. Αριστερά κυριαρχεί μια σκοτεινή, σχεδόν αρχιτεκτονική μάζα. Στο κέντρο, μια λευκή και πράσινη επιφάνεια θυμίζει πύλη φωτός, ενώ μια κάθετη κόκκινη τομή δημιουργεί έναν ισχυρό δραματικό άξονα. Το έργο δεν αφηγείται μια συγκεκριμένη ιστορία, αλλά δημιουργεί καθαρή εικαστική ένταση.

Λίγα λόγια για τη ζωή του

Ο Αλέκος Κοντόπουλος (1904-1975) γεννήθηκε στη Λαμία. Σπούδασε Ζωγραφική στην Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών  από το 1923 έως το 1929 με καθηγητές τους Γεώργιο Ιακωβίδη, Δημήτρη Γερανιώτη, Παύλο Μαθιόπουλο και Νικόλαο Λύτρα. Συνέχισε τις σπουδές του στο Παρίσι έως το 1932. Εκεί παρακολούθησε μαθήματα κοντά στους P. Le Doux και H. Morisset.

Επισκέφθηκε και πάλι το Παρίσι το 1935 για να παρακολουθήσει μαθήματα στη Σχολή Καλών Τεχνών και στις ακαδημίες Colarossi και Grande Chaumière. Το 1939 επέστρεψε στην Ελλάδα. Εργάστηκε  στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο από το 1941 έως το 1969.

Στη διάρκεια της Κατοχής συμμετείχε στην Αντίσταση και φιλοτέχνησε μια σειρά σχεδίων και χαρακτικών με σχετικό θέμα.

Εικαστικές επιρροές

Ο Κοντόπουλος ήρθε σε επαφή με όλες τις μοντέρνες καλλιτεχνικές τάσεις κατά τη διαμονή του στο Παρίσι. Αρχικά δεν επηρεάστηκε από αυτές.

Ταξίδεψε στο Βέλγιο για να μελετήσει τη φλαμανδική ζωγραφική. Κατά τη διάρκεια του Μεσοπολέμου καλλιέργησε μια ζωγραφική αναπαραστατικών-ρεαλιστικών τάσεων.

Από τη δεκαετία του 1950 προσχώρησε σταδιακά σε ένα περισσότερο εξπρεσιονιστικό ζωγραφικό ιδίωμα. Αυτό τον οδήγησε σε εντελώς αφηρημένες διατυπώσεις, και στράφηκε στην ανεικονική ζωγραφική και την αφηρημένη τέχνη.

Πρωτοπόρος της ανεικονικής ζωγραφικής

Ο Κοντόπουλος υπήρξε ένας από τους κυριότερους εισηγητές της αφαίρεσης στη νεοελληνική τέχνη. Οι σπουδές του στο Παρίσι ήταν καταλυτικές γι’ αυτή την πρωτοπορία του. Εκεί ήρθε σε επαφή με όλες τις αφηρημένες τάσεις.

Αρχικά ξεκίνησε από την παραστατική ζωγραφική. Όμως, από τα τέλη της δεκαετίας του ’40 συνέχισε στον δρόμο της αφαίρεσης και της ανεικονικής ζωγραφικής: την απομάκρυνση, δηλαδή, από τον αισθητό κόσμο και την αναπαράστασή του στη ζωγραφική επιφάνεια.

Υπερασπίστηκε μάλιστα την ανεικονική ζωγραφική τόσο μέσα από τα έργα του όσο και μέσα από κείμενά του. Το 1949 ίδρυσε μαζί με συναδέλφους του και τέθηκε επικεφαλής της ομάδας «Οι Ακραίοι». Στόχος της ήταν να διαδώσει τις αφαιρετικές μορφές στην Ελλάδα.

Ένας καταξιωμένος καλλιτέχνης

Ο Κοντόπουλος παρουσίασε το έργο του σε ατομικές και ομαδικές εκθέσεις στην Ελλάδα και το εξωτερικό.

Ξεχωρίζουν οι συμμετοχές στην Μπιενάλε του Σάο Πάολο το 1953, το 1955 (τιμήθηκε με αργυρό μετάλλιο) και το 1957, και σε αυτές της Αλεξάνδρειας (1959) και της Βενετίας (1960).

Το 1976 οργανώθηκε αναδρομική έκθεση του έργου του στην Εθνική Πινακοθήκη. Το 1950 το ελληνικό τμήμα της AICA τον πρότεινε για το βραβείο Guggenheim.

Το 1973 του απονεμήθηκε το Α΄ Κρατικό Βραβείο. Ο Κοντόπουλος αρνήθηκε να το παραλάβει σε ένδειξη διαμαρτυρίας κατά του δικτατορικού καθεστώτος.

Ο Αλέκος Κοντόπουλος στην Alpha Bank

Στη Συλλογή Έργων Τέχνης της Alpha Bank περιλαμβάνεται  επίσης το έργο του καλλιτέχνη:

• Εξοχικό σπίτι

Το έργο στις εκδόσεις μας

Το έργο Lumière Votive (Αναθηματικό Φως) του Κοντόπουλου περιλαμβάνεται στις εκδόσεις της Alpha Bank:

• Η Συλλογή της Αlpha Bank. Ζωγραφική-Χαρακτική-Γλυπτική, 2005
• Η Συλλογή της Alpha Bank. Ελληνική τέχνη από το 1920 έως σήμερα, 2006
• H Συλλογή της Alpha Bank. Ελληνική τέχνη από το 1950 έως σήμερα (Κύπρος), 2008

Tο έργο Lumière Votive (Αναθηματικό Φως) είναι αναρτημένο στο κεντρικό κατάστημα της Alpha Bank, Πανεπιστημίου 45, Αθήνα.

Μπορείτε να επισκεφτείτε το έργο κατόπιν ραντεβού. Για να κλείσετε ραντεβού, επικοινωνήστε μαζί μας.